16.03.2021
QUYẾT ĐỊNH 5631/QĐ-BYT CỦA BỘ Y TẾ VỀ VIỆC BAN HÀNH TÀI LIỆU “HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN QUẢN LÝ SỬ DỤNG KHÁNG SINH TRONG BỆNH VIỆN”

Kháng sinh (antibiotics) là chất được tạo ra bởi các chủng vi sinh vật (vi khuẩn, vi rút và vi nấm gây bệnh) có tác dụng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của các vi sinh vật sống khác. Kháng sinh không phải là chất tổng hợp, bán tổng hợp hoặc dẫn xuất từ thực vật hoặc động vật.

Vì vậy ngày 31 tháng 12 năm 2020, Bộ trưởng Bộ Y tế đã có Quyết định 5631/QĐ-BYT về việc ban hành tài liệu “ Hướng dẫn thực hiện quản lý kháng sinh trong bệnh viện” nhằm mục đích:

- Nâng cao hiệu quả điều trị bệnh nhiễm trùng

- Đảm bảo an toàn, giảm thiểu các biến cố bất lợi cho người bệnh.

- Giảm khả năng xuất hiện đề kháng của vi sinh vật gây bệnh

- Giảm chi phí nhưng không ảnh hưởng tới chất lượng điều trị

- Thúc đẩy chính sách sử dụng kháng sinh hợp lý, an toàn.

I. Hướng dẫn yêu cầu các bệnh viện thành lập Ban quản lý sử dụng kháng sinh, gồm các thành viên chính:

- Lãnh đạo bệnh viện (Trưởng ban),

- Bác sỹ lâm sàng (hồi sức tích cực, truyền nhiễm hoặc bác sỹ có kinh nghiệm trong điều trị các bệnh nhiễm trùng và sử dụng kháng sinh)

- Dược sỹ (ưu tiên dược sỹ làm công tác dược lâm sàng),

- Người làm công tác vi sinh, kiểm soát nhiễm khuẩn,

- Đại diện phòng Kế hoạch tổng hợp,

- Đại diện Phòng Quản lý chất lượng.

- Cùng các thành viên khác: điều dưỡng, công nghệ thông tin.

II. Quyết định cũng hướng dẫn xác định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của từng thành viên trong Ban quản lý sử dụng kháng sinh là xây dựng:

1. Xây dựng Hướng dẫn chung về sử dụng kháng sinh tại bệnh viện.

2. Xây dựng hướng dẫn điều trị một số bệnh nhiễm khuẩn thường gặp tại bệnh viện.

3. Xây dựng hướng dẫn sử dụng kháng sinh dự phòng phẫu thuật

4. Xây dựng danh mục kháng sinh cần ưu tiên quản lý và các quy định giám sát gồm:

- Nguyên tắc xây dựng Kháng sinh cần ưu tiên quản lý sử dụng tại bệnh viện.

- Danh mục về hội chẩncanh mnh về hội chẩ tnh mnh về hội chẩn, phê duyệt trước khi sử dụng.

5. Xây dựng hướng dẫn chuyển kháng sinh từ đường tiêm/truyền sang đường uống trong điều kiện cho phép.

6. Xây dựng tài liệu, hướng dẫn về kỹ thuật vi sinh lâm sàng.

7. Xây dựng các quy trình, quy định về kiểm soát nhiễm khuẩn cơ bản.

III. Theo đó, Hướng dẫn quy định việc lựa chọn kháng sinh phải:

-Theo vị trí nhiễm khuẩn, mức độ nặng của bệnh nhiễm trùng;

- Đặc điểm vi sinh vật gây bệnh và mức độ đề kháng;

- Phân tầng người bệnh liên quan đến nguy cơ nhiễm vi sinh vật kháng thuốc;

- Đặc tính dược động học và dược lực học của kháng sinh;

- Đặc điểm người bệnh (bệnh nhi, người bệnh cao tuổi, phụ nữ có thai, phụ nữ cho con bú, người bệnh có suy giảm chức năng gan, thận, người bệnh có tiền sử dị ứng kháng sinh)

- Tính sẵn có của thuốc tại Bệnh viện và khả năng thay thế trong điều kiện không sẵn có thuốc;

- Nếu có bằng chứng rõ ràng về vi sinh vật và kết quả vi sinh phù hợp với tình trạng lâm sàng và đáp ứng với phác đồ kháng sinh của người bệnh, cần cân nhắc lựa chọn kháng sinh có hiệu quả cao nhất với độc tính thấp nhất và có phổ tác dụng hẹp nhất trên các tác nhân gây bệnh được phát hiện;

- Xuống thang kháng sinh theo kết quả kháng sinh đồ sau khi cân nhắc diễn biến lâm sàng;

- Cân nhắc phối hợp kháng sinh nhằm mục đích mở rộng phổ tác dụng trên vi sinh vật gây bệnh, hiệp đồng tăng cường tác dụng diệt khuẩn, giảm thiểu và ngăn ngừa phát sinh đột biến kháng thuốc trong quá trình điều trị.

* Và Hướng dẫn tối ưu chế độ liều của kháng sinh:

- Liều dùng của kháng sinh phụ thuộc vào: mức độ nặng của bệnh, tình trạng miễn dịch của người bệnh, mức độ nhạy cảm của vi sinh vật gây bệnh và nguy cơ nhiễm vi sinh vật kháng thuốc (trong trường hợp không có kết quả vi sinh), các thay đổi sinh lý bệnh và các can thiệp thực hiện trên người bệnh có thể ảnh hưởng đến dược động học của kháng sinh;

- Tối ưu chế độ liều dựa vào đặc tính dược động học/dược lực học của thuốc;

- Với các đơn vị có điều kiện triển khai giám sát điều trị thông qua định lượng nồng độ thuốc trong máu (kháng sinh nhóm aminoglycosid, glycopeptid…) cần đảm bảo nồng độ thuốc đích theo khuyến cáo để đạt hiệu quả điều trị và giảm thiểu độc tính.

IV. Ngoài ra Hướng dẫn còn nêu rõ cần phải tổ chức đào tạo, tập huấn liên tục cho bác sỹ, dược sỹ, điều dưỡng về chương trình quản lý sử dụng kháng sinh bao gồm việc tuân thủ các hướng dẫn, quy định, cách thức làm việc nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý sử dụng kháng sinh tại bệnh viện.

Số lần đọc: 316
DS. Huỳnh Thị Trúc Phương
Tin liên quan